දකුණු ඇමරිකානු ඈත වාස භූමියක් ලෙස කල්පිතව ගොඩනංවන මැකොන්ඩෝව ජනාවාස කරගත් බුඑන්ඩියා පවුලේ මෝහනීය ඉතිහාස කතාව කල්පිතය හා යථාර්ථවාදය තුළින් වංශ පුරාණයක් ලෙස මෙහිදී ගබ්රියෙල් ගාර්ෂියා මාර්කේස් ගොඩනංවයි.
මායා යථාර්ථවාදී කතා කලාවේ අග්‍ර කෘතිය ලෙසද, ලෝක සාහිත්‍ය ඉතිහාසයේ එතෙක්, මෙතෙක් රචිත සුවිශිෂ්ට කෘති අතුරින් එකක් ලෙසද අවිවාදයෙන් පිළිගැනෙන මෙම කෘතිය, 1982 වසරේදී සාහිත්‍ය පිළිබඳව නොබෙල් ත්‍යාගය මාර්කේස් වෙත ලබා දීමේදී සුවිශේෂව සලකා බැලූ කෘතිය ලෙස පිළිගැනේ.
“…මේ විස්මයජනක නවකතාවෙන් හරියට කෙනෙකුට සිහිනයෙන් යමක් එළිදරව් වන්නාක් මෙන් ගිනිගෙන දැවෙන සිතිවිලි එළිදරව් වේ…”
– ගැන්රේ ග්‍රාස්
“…සමකාලීන ලතින් ඇමරිකානු නවකතාකරුවන් අතුරින් එක් දීප්තිමත් තාරකා මණ්ඩලයකි; ඔහු විශිෂ්ට පරිමාණයේ සම්භාව්‍ය කෘතියක රචකයෙකි; උසස් භාවයෙන් මෙම කෘතිය හෝමර්ගේ ‘ඔඩෙසි’ හා සැසඳිය හැකි කෘතියකි. ගාර්සියා මාර්කේස් සිත් වශීකරන ඉන්ද්‍රජාලිකයෙකි…”
– ද නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස්

පරිවර්තනය පසන් කොඩිකාර /අබේ දිසානයක

ළිං කණින්නකුගේ ගෝලයකු ලෙස සේවය කිරීම සඳහා එක්තරා ගිම්හාන ඍතුවකදී ඉස්තාන්බුල් නුවර අසල ඇති කුඩා ප්‍රාදේශීය නගරයකට යන දහසය හැවිරිදි ජෙම් ඔහුට වඩා වයසින් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිමහල්, රතු හිසකේ ඇති නාට්‍ය නිළියක හා දුටු මතින් පෙමින් බැඳෙයි. ඒ ප්‍රේමය කරණකොටගෙන හටගත් සිද්ධි දාමය ඊට තිස් වසරකට පසු එහි උච්ඡස්ථානයට ළඟා වෙයි.
පියවරුන් සහ පුතුන් අතර ඇති සදාතනික අරගලය, සත්‍යය, මිථ්‍යා කතා සහ කලාපයේ මහා කාව්‍ය සාහිත්‍යය සමඟ එකට කැටිකොට ඉදිරිපත් කෙරෙන මේ නවකතාව දර්ශනවාදී මෙන්ම රමණීය ගද්‍ය කාව්‍යයකි.

පරිවර්තනය නිලුක කදුරුගමුව

නොබෙල් සාහිත්‍ය ත්‍යාගලාභී තුර්කි ලේඛක ඔර්හාන් පමුක්ගේ නවකතාවක් සිංහල බසට නැඟෙන පළමුවැනි අවස්ථාව මෙය